Сайтқа кіру Тіркелу


Сандық жасау, тарихы, үй тұрмысында қолданысы

4. Негізгі мәлімет өлшемдері:
Сандық негізгі төрт бөліктерден тұрады.
1. Асты – үсті
2. Екі жаны
3. Алды - арты
4. Қақпағы
Материалға жұмсалатын қаражат: 5000 теңге
ІІ. Ізденіс кезеңі
1. Жобаны таңдау себебі: Қазақ халқының ежелден тұрмыста қолданылатын ұлттық бұйым. Ұлттық қол өнерге деген қызығушылығын, дамыту, ұлттық бұйым сандықпен таныстыру. Салт – дәстүрлерді құрметтеу. Басқа пәндерден алған білімдерін еңбек сабағында дұрыс қолдана білу, қабілетін арттыру.
2. Жобаны орындауға қажетті талаптар, орындалу шарттары:
Танымдық, ізденімпаздық қабілеттерін шыңдау. Шығармашылықпен жұмыс істеуге үйрену.
ІІІ.. Жоба жинағы туралы мәліметтер:
1. Сандық – ұлттық бұйым. Сандық әр түрлі бұйым салуға арналған ағаштан жасалған тұрмыста қолданылатын үй жиһаздары негізіне жатады.
2. Сандықтың шығу тарихы: Қазақ халқының қолөнері өте бай және ою - өрнектері терең философиялық мазмұнда салынған. Ежелгі бабаларымыз жалғыз сандықтың өзін өрнектермен нақыштап қана қоймай, зергерлік өнердің әр түрлі әдістерін пайдалана отырып, алтын, күміс басқа да небір құнды асыл тастармен өрнектеген. Ондағы әшекейлердің байланыстары өте күрделі. Ежелгі шеберлер ағаш бұйымдарын көбіне сүйек пен әрлеген. Сандық киім кешек. Әр түрлі уақ-түйек бұйымдар сақтау үшін үлкенді - кішілі «қол сандық», «әбдіре», «жағдан», «кебеже»т. б түрлері көп.
3. Қолданылуы: Сандық киім – кешек салу үшін қолданылады. Сандықты қыз ұзатқан кезде артынан киім-кешегін салып апарғанға қолданады. Қазіргі кезде осы салт - дәстүріміз қалған жоқ.
Сандықтың түрлері:
Қол сандық: Бұл Қазақстанның барлық аудандарында ежелден бері көп тараған бұйымның бірі. Қол сандық бойжеткен қыздарға арнап жасалады, ол қыз ұзатылғанда жасау құрамына енеді. Олай болса қол сандықтар бойжеткен қыздар мен жаңа түскен келіндердің еншісіндегі өте сәнді бұйымдардың бірі. Бұған қыздың жүзік, сырға, білезік, уақ-түйек бұйымдарын, боянатын опа заттарын салатын болған.
«Кебеже»- тамақ азық – түлік салу үшін әшекейлеп, оюлап жасалатын ағаш сандықтың бір түрі.
«Жағдан»- қажетті сапалы былғары мен күмістен қапталған. Оларды табу оңай болмағандықтан, оны тек сән қуған ауқатты адамдар ұзатылатын қыздарына арнап өз қолдарындағы материалдарын беріп жасатқан.
Сандықты әшекейлеу: Сандықты жұқа қарағай тақтайдан жасалған. Олардың сырты түгелдей қызыл немесе жасыл, көк бояулармен боялып, бет жағы ою өрнектерді кесу арқылы сүйек пен безендірілген, ол жез, күміс, алтын және түсті тастармен әшекейленген. Оның аспа құлыппен немесе құпия бітеу құлыппен бекітілген. Көбінде ою - өрнек салып сәндеген. Қазақтың ою - өрнектерінің түрлері өте көп. Жан – жануарлардың дене мүшесіне байланысты, табиғатқа құстарға, геометриялық фигураларға байланысты ою-өрнектер көптеп салынады.
Соның ішінде «Қошқар мүйіз, кемпірқосақ, тышқан із» т. б
«Қошқар мүйіз» өрнегінің символдық мәні бақыт – береке, байлық, молшылық.
«Кемпірқосақ» ою – өрнегі бірнеше түстен жинақтар жасап, алма кезек орналасады. Қазақтарда кейбір түстердің нышандық мәні бар, көк түс аспанның, ақ - ақиқаттың, қуаныштың, сары - ақыл парасаттың, жасыл - жастықтың, көктемнің символы.
ІҮ. Технологиялық кезеңі
1. Жобаны орындау барысы қанша негізгі кезеңге бөлінді
Сандық жасау - 8 кезеңнен тұрады.
2. Жобаны орындауда қанша және қандай материал түрлері қолданды:
1. Жұқа тақтай
2. Оракл – 3 метр
3. Қаңылтыр - 0, 5 метр
4. Құлып тілшесі - 1 дана
5. Топсалары - 2 дана
6. Тұтқалары - 2 дана
Жобаны орындауда қандай құрал – саймандар, жабдықтар. б қолданылды.
Сызғыш, қарындаш, сүргі, ара, қайшы, өрнек кесуге арналған біз шеге.
Жобаны орындау барысында болған өзгерістер мен толықтырулар: Сандық ежелден пайдаланылған бұйым, салт – дәстүрге байланысты бойжеткен қыздарға арнап жасалады, ол қыз ұзатылғанда жасау құрамына енеді. Сандық бойжеткен қыздармен жаңа түскен келіндердің еншісіндегі бұйым.
Ү. Қорытынды кезең:
1. Жобаның сапалық бағасы: Өте жақсы
2. Жобаға жұмсалған материалды, уақытты және еңбегіңді есептегенде жобаның құндылық бағасы: Орындау уақыты 5 - 6 күн, есептегенде 5000 теңге
3. Жобаңызға ұқсас саудада тұрған заттан ерекшелігі және артықшылығы: Жобаның артықшылығы өте көркем, әдемі көз тартатын бұйым. Қошқар мүйіз өрнегі ерекше. Алып жүруге ыңғайлы, ерекше бұйым.
4. Жобаны орындауда ортаға қанша, қолдану барысында адам денсаулығына әсері: Сандықтағы заттар адам денсаулығына ешқандай әсер етпейді Оның ішіндегі заттар құрғақ және бір қалыпты сақталады.
Кері қайту
Ұқсас жаңалықтар:
Зергерлік және тігін бұйымдары

Зергерлік және тігін бұйымдары

Алқа – омырауға тағатын көбіне күмістен соғылатын әйелдердің сән, әсемдік, көркемдік бұйымы. Білезік – күмістен, алтыннан соғылатын, білекке салатын...
Үй жиһаздары

Үй жиһаздары

Үй жиһаздары – үй ішіндегі дүние, мүліктердің жалпы атауы. Адалбақан – киім ілуге арналған ашалы, ою - өрнекті ағаш....
Киіз үйдің ішкі көрінісі

Киіз үйдің ішкі көрінісі

Халықтың мәдени – тұрмыстық салтының бай қазынасымен білімді тереңдету; халық мұрасын қадірлеуге тәрбиелеу; үйдің ішкі көрінісімен танысу; кілем...
Бисермен аққу құсын бейнелеу

Бисермен аққу құсын бейнелеу

Жамбыл облысы, Байзақ ауданы, "Амангелді атындағы орта мектебі " Жобаны орындаған: 8 сынып оқушысы Садықбай Аружан Дулатқызы Жоба жетекшісі: Аюбаев...
Қазақ халқының қолданбалы өнері

Қазақ халқының қолданбалы өнері

Қазақтың қолданбалы өнері аяққап, қоржынның жасалу түрлері, зергерлік бұйымдар мен ағаш бұйымдарына түсінік беру...
Пікірлер: 0
Пікір білдіру
Ақпарат
Қонақтар,тобындағы қолданушылар пікірін білдіре алмайды.
Абайдың қара сөздері, Ашық сабақ, Бастауыш, Информатика, Мұқағали Мақатаевтың өлеңдері, Ресей, Русский язык, Сабақ жоспары, Тәуелсіздік, Физика, Химия, абай құнанбаев қара сөздері, абай құнанбайұлының қара сөздері, ана тілі, ағылшын тілі, бала-бақша, балабақша, бастауыш сынып, баяндама, биология, география, дүниетану, жыр, математика, нақыл сөздер, презентация, сайыс, сайыс сабақ, сауат ашу, сценарий, тарих, тақпақ, технология, тәрбие сағаты, Қазақ әдебиеті, Қазақстан, қазақ тілі, қазақ тілінен сабақ жоспары, қысқа мерзімді жоспар, өлең

Барлық тегтерді көрсету
×