Сайтқа кіру Тіркелу

Көркем сөздің құдіреті

Көркем сөздің құдіреті
ТЕЛЕГЕЙ
Шексіз, ұшан - теңіз, мол, көп.
Көбіне Телегей - теңіз (телегей теңіз) тіркесінде қолданылады, яғни ұшы - қиыры жоқ, өлшеусіз.
Мысалдар:
1. Саңғал киізден сығалаған аңғал шуақ Ақбілектің бетіне түсіп, жайраңдаса да, телегей аққан жасын құрғатуға септігі болған жоқ.
(Ж. Аймауытов, Ақбілек)
2. Аспанда қара бұлт ақ бұлтпен шарпысып, телегей ойнап дауылдатып ол келеді.
(М. Әуезов, Еңлік - Кебек /театрға арналған нұсқа/)
3. Жаз көңілім жарқыра,
Телегей жыр төгіл де.
(Қ. Аманжолов, Жазғы жыр)
4. Телегей - теңіз кең дала, быжнаған мал, жайлаудағы жайраң ел, асық ойнаған, тайға мінген, бозбалашылық еткен күндер...
(Ғ. Мұстафин, Көз көрген)
5. Телегей - теңіз тарих бар Ботагөздің сөзінде.
(С. Мұқанов, Ботагөз)

ЖҮНЖУ
Азып - тозу, жүдеу, жасу, еңсесі түсу, керенау тарту.
Мысалдар:
1. Азамат, жүнжіме, жүрме бос,
Қол ұстас, бірігіп тізе қос.
Ту ұстап дұшпанға барайық,
Теңдіктің ұранын салайық.
(С. Сейфуллин, Жас қазақ марсельезасы)
2. – Жоқ, барасың! – деді шеше, бұйырған дауыспен, - немене, жүнжіп кеткенің? Осындай жігіт бола ма екен, басына түскен бір іске мұқап қалған?..
(С. Мұқанов, Балуан Шолақ)
3. Сиыр жалаған бұзау жүніндей шашы бұрынғыдан бетер жылмиып, иығы түсіп жүнжіген Палий жиналыстан кетуге мәжбүр болды.
(Ш. Мұртаза, Қызыл жебе: 2 кітап)
4. Ұнжырғаңды түсірмей, тік жүр. Жұрт сені: «әйелі өлгеннен кейін жүнжіп кетіпті» демесін!
(Ә. Нұршайықов, Мәңгілік махаббат жыры)
5. Ақылды кім, адал кім –
тұңғиыққа қамалдың,
ерің жүнжіп ез болды –
құлқы осындай заманның.
(Ф. Оңғарсынова, Жыраудың мұңы)

Бегімхан КЕРІМХАНҰЛЫ
М. Әуезов атындағы ЖОББ мектептің қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімі
Павлодар қаласы
Қазақстан Журналистер Одағының мүшесі
Кері қайту
Loading...
Пікірлер: 0
Пікір білдіру
Ақпарат
Қонақтар,тобындағы қолданушылар пікірін білдіре алмайды.
Абайдың қара сөздері, Ашық сабақ, Бастауыш, Информатика, Мұқағали Мақатаев, Мұқағали Мақатаевтың өлеңдері, Русский язык, Сабақ жоспары, Тәуелсіздік, Физика, Химия, абай құнанбаев қара сөздері, абай құнанбайұлының қара сөздері, ана тілі, ағылшын тілі, ағылшын тілінен сабақ жоспары, бала-бақша, балабақша, бастауыш сынып, баяндама, биология, география, дүниетану, ертегі, математика, нақыл сөздер, презентация, сайыс, сайыс сабақ, сауат ашу, сценарий, тарих, тақпақ, технология, тәрбие сағаты, Қазақ әдебиеті, қазақ тілі, қазақ тілінен сабақ жоспары, қысқа мерзімді жоспар, өлең

Барлық тегтерді көрсету