Ата-анамен психологиялық жұмыстың тиімді формалары

Ата - анамен психологиялық жұмыстың тиімді формалары

Кіріспе
Қазіргі білім беру жүйесінде ата - ана, бала және мектеп арасындағы өзара ынтымақтастық ерекше маңызға ие. Баланың тұлғалық дамуы, эмоционалдық саулығы мен оқу жетістігі көп жағдайда ата - ананың тәрбиелік ұстанымына, психологиялық мәдениетіне және мектеппен байланысына тікелей байланысты. Осы тұрғыда мектеп психологының ата - анамен жүйелі әрі тиімді жұмыс жүргізуі – білім беру үдерісінің ажырамас бөлігі.
Ата - анамен психологиялық жұмыс – бұл ата - аналардың бала тәрбиесіндегі психологиялық білімін арттыруға, бала мен ата - ана арасындағы қарым - қатынасты жақсартуға, туындайтын қиындықтардың алдын алуға бағытталған кәсіби қызмет. Бұл баяндамада ата - анамен психологиялық жұмыстың негізгі мақсаттары мен міндеттері, тиімді формалары және олардың тәжірибелік маңызы қарастырылады.

1. Ата - анамен психологиялық жұмыстың мақсаты мен міндеттері
Ата - анамен психологиялық жұмыстың басты мақсаты – баланың үйлесімді дамуына қолайлы психологиялық орта қалыптастыруда ата - аналарға кәсіби қолдау көрсету.
Негізгі міндеттері: - ата - аналардың психологиялық - педагогикалық білімін арттыру; - бала дамуының жас және жеке ерекшеліктері туралы түсінік беру; - ата - ана мен бала арасындағы өзара қарым - қатынасты оңтайландыру; - отбасындағы тәрбиелік қиындықтардың алдын алу; - ата - аналардың жауапкершілігін және ынтымақтастық деңгейін арттыру.
Психолог ата - анамен жұмыс барысында сенімді, құпия және әріптестік қарым - қатынас орнатуы тиіс. Бұл – жұмыстың нәтижелі болуының басты шарты.

2. Ата - анамен психологиялық жұмыстың тиімді формалары
2. 1 Психологиялық ағарту жұмыстары
Психологиялық ағарту – ата - аналарға арналған дәрістер, семинарлар, тренингтер, ата - аналар жиналысындағы психологиялық баяндамалар арқылы жүзеге асырылады. Бұл форма ата - аналардың бала психологиясы, жас ерекшелік дағдарыстары, эмоциялық күй, мінез - құлық ерекшеліктері туралы білімін кеңейтеді.
Мысалы, «Жасөспірім кезеңдегі қиындықтар», «Бала мотивациясын қалай арттыруға болады?», «Отбасындағы тиімді қарым - қатынас» тақырыптарындағы дәрістер ата - аналар үшін өзекті болып табылады.
12. 2 Жеке және топтық кеңес беру
Жеке кеңес беру – ата - анамен жұмыстың ең нәтижелі формаларының бірі. Бұл форматта ата - ананың нақты мәселесі қарастырылады, баланың мінез - құлқы, оқу үлгерімі, эмоциялық жағдайына байланысты ұсыныстар беріледі.
Топтық кеңес беру кезінде бірнеше ата - анаға ортақ мәселелер талқыланады. Бұл ата - аналар арасында тәжірибе алмасуға, өзара қолдау көрсетуге мүмкіндік береді.
2. 3 Психологиялық тренингтер
Психологиялық тренингтер ата - аналардың өзін - өзі тануына, эмоцияларын басқаруына, қарым - қатынас дағдыларын дамытуға бағытталады. Тренингтер интерактивті түрде өткізіледі және ата - аналардың белсенді қатысуын талап етеді.
Мысалы: «Ата - аналық тиімді қарым - қатынас», «Қақтығысты жағдайларды шешу жолдары», «Стресті басқару дағдылары».
2. 4 Диагностикалық және кері байланыс жұмыстары
Психолог ата - анамен жұмыс барысында сауалнама, тест, бақылау нәтижелерін пайдалана отырып, бала дамуына қатысты кері байланыс береді. Бұл ата - аналарға баланың күшті және әлсіз тұстарын объективті түрде көруге көмектеседі.
2. 5 Ақпараттық ресурстарды пайдалану
Қазіргі уақытта онлайн кеңестер, мессенджер топтары, ақпараттық парақшалар, жадынамалар ата - анамен байланыс орнатудың тиімді құралына айналды. Бұл ата - аналарға қажетті ақпаратты уақытылы және қолжетімді түрде ұсынуға мүмкіндік береді.
3. Ата - анамен жұмыстың тәжірибелік маңызы
Ата - анамен тиімді психологиялық жұмыс жүргізу нәтижесінде: - бала мен ата - ана арасындағы сенімді қарым - қатынас қалыптасады; - оқушының эмоционалдық жағдайы тұрақталады; - тәртіптік және мінез - құлық мәселелері азаяды; - ата - аналардың мектепке деген сенімі артады; - білім беру үдерісінің жалпы сапасы жақсарады.
Психологтың жүйелі және мақсатты жұмысы ата - аналарды баланың дамуына белсенді серіктес ретінде тартуға мүмкіндік береді.
Қорытынды
Қорытындылай келе, ата - анамен психологиялық жұмыстың тиімді формаларын дұрыс таңдау және жүйелі қолдану – баланың жан - жақты дамуының маңызды шарты. Психологиялық ағарту, кеңес беру, тренингтер мен заманауи ақпараттық құралдар ата - аналардың психологиялық мәдениетін арттырып, отбасы мен мектеп арасындағы ынтымақтастықты нығайтады. Мектеп психологының кәсіби шеберлігі мен ата - анамен орнатқан сенімді қарым - қатынасы баланың болашағына оң әсер ететіні сөзсіз.

Түркістан облысы білім басқармасының
Қазығұрт аудандық білім бөлімі,
«Ынталы» жалпы білім беретін мектебінің
педагог - психологі
Момункулов Бейімбет Абдрахимұлы