Сайтқа кіру Тіркелу
загрузка...

Қазақ хандары, билері және батырлары

Сабақтың тақырыбы: Қазақ хандары, билері және батырлары.

Сабақтың мақсаты: Білімділік: Хан басқарған мемлекеттік басқару жүйесінің ерекшелігі, ханның атқаратын қызметі және қазақ хандығының қоғамдық саяси құрылымымен таныстыру және қазақтың сот төрелігі, билік айту жүйесі мен таныстыру, билердің тарихтағы алатын орны мен қызметіне тоқтала отырып, сонымен қатар жоңғарларға қарсы шыққан қазақтың хас батырлары жайлы кеңінен мәлімет беру және толық түсінік беру.

Дамытушылық: Оқушыларға қызықты болу үшін қазіргі басқару жүйесі мен қазіргі басқару жүйесін салыстыру және өткен ғасырдағы төрелік айтумен таныстыру сонымен қатар қазақ батырларына тарихи тұрғыда баға беруге баулу.

Тәрбиелік: Ерлікке, отансүйгіштікке тәрбиелеу, қазақ батырының ерлігін дәріптеп ерлігін үлгі етуге және қара қылды қақ жарған әділ болуға және қазақ жүздерінің басшыларының қызметтерін үлгі етіп жастардың бойына сіңіру.

Сабақтың әдісі: Сайыс сабақ
Көрнекілігі: Билердің суреттері, Қазақстанның картасы, тапсырмалар.
Сабақтың барысы. І. Ұйымдастыру кезеңі (2 мин)
Сәлемдесу. Сабақта жоқ оқушыларды белгілеу, сынып тазалығына назар аудару.
Сабаққа сәттілік тілеу
ІІ. Үй тапсырмасын сұрау (10 мин) Қазақ халқының қалыптасуы мен хандығының құрылуы

- Ертеде қазақ жерінде өмір сүрген сақ тайпаларының бет - бейнесі қандай нәсілге ұқсады? еуропалық
- Кімдердің жаулап алуы кезінде жергілікті ру - тайпалардың бет – бейнесі монғолдық нәсілге айналды? монғолдардың
- Халық деген сөзге кім анықтама береді? Бір елдің барлық тұрғыны, тілі, тұрмыс - тіршілігі, рухани мәдениеті ортақ, сыртқы бейнесі ұқсас бір жерде мекендейтін қоғам
-«Қазақ» атауы көне түркі тілінде қандай мағына береді? Еркін адамдар
- Қазақ жері неше жүзге бөлінді, атап бер 3 ұлы, орта, кіші
- осы үш жүздің территориясын кім айтады? Ұлы жүз - оңт Қазақстан, Орта жүз - солтүстік, орталық және шығыс Қазақстан. Кіші жүз – Каспий теңізі жағалауы, Ырғыз, Тобыл өзендері бойы
- Қазақтың арғы атасы кім?
- Қазақ хандығының негізін қалаған хандар?
- Қазақ хандығының нығаюына үлес қосқан қай қазақ хандарын білесіңдер?
- Қасым ханның заңдар жинағы қалай аталады?
- Қай жылы Қазақ хандығы құрылды? 1465 жылы
-
Үй тапсырмасын қорытындылау: 3 минут
Тақырыпты ашып алу үшін ой толғаныс ретінде «Қазақ хандығы» туралы видеофильм көрсету. (5 минут)
Жаңа сабақ:
Сонымен хан дегеніміз, қазақ мемлекетінің билеушісі, хандықтың басшысы. Бұл билік атадан балаға мұра ретінде қалып отырды. Ханның негізгі қызметі мен өкілділігіне тоқталсақ: саяси - экономикалық мәселелерді шешумен қатар өз атынан бұйрық шығарып отырған. Ел басқаруда өз кеңесшілеріне сүйенген. Жаугершілік соғыста қол басқарған.
Аңызға айналған қазақ хандары: Алаша хан, Оғыз хан, Бұрындық хан, Хақназар хан, Тәуке хан т. б

Қазақтың негізгі үш биі өзімізге белгілі Қазыбек би, Төле би, Әйтеке би. Қазыбек - қазақ хандығының аса көрнекті мемлекет қайраткері, мәлімгері және Орта жүздің бас биі болған. Жеті жарғыны жасауға көмектескен. Ол жастайынан шешендігімен көзге түседі. 1740 жылдары Малайсарымен және басқалармен бірге 90 биді бастап Жоңғар хандығына барып, Абылай ханды босатып алады. Жоңғар ханы оған шешендігі үшін «Қаз дауысты Қазыбек»- атағын берген.

Жоңғарларға қарсы күреске шыққан қазақ батырлары көп. Солардың негізгілеріне тоқталсақ: Бөгенбай, Қабанбай, Наурызбай, Баян батырлар. Олардың ерлігі үшін әр түрлі атақтар берген. Олар жастайынан батырлығы мен ерекше көзге түскен. Жоңғарларға қарсы күресте қол бастап, сардарлық қызмет атқарған.

Әр топқа тақырыпқа сай жеке сұрақтарды оқушылар тілші ретінде қойып шығады:
10 минут
1. Хан дегеніміз кім?
2. хандар қандай қызмет атқарады?
1. Билер деп кімдерді атаймыз?
2. Билер қоғамда қандай қызмет атқарған?
1. Қазақтың әйгілі билерін атап беріңіз?
2. Билер халық арасында қалай көзге түсті?
2. Аяулым
1. «Қасқа жол» атанған заңдар жинағын шығарған хан?
2. Хандықтың басшысы кім болған?
1. Қазақ хандар әулетінің арғы атасы кім деп ойлайсы4?
2. Жеті жарғы заңдар жинағы кімдікі?
1. Қазақ хандығының алғашқы хандары кімдер?
2. Биыл Қазақ хандығының құрылғандығына неше жыл толып отыр.

1. Қазақтың атақты батырларын атап бересің бе?
2. батырлар қандай қызмет атқарды деп ойлайсыз?
1. Қазақтың даңқы шыққан хандарды ел билеген жылдарымен айтып бере аласың ба?
2. «Дарабоз» атанған батырды білесің бе?
1. Қазақ атауының шығу тегі туралы аңыз айтып бере аласың ба?

Шешендік сөздеріне қарап, авторын тап. Қосымша тапсырма.
1. «Бай болсаң, халыққа пайдаң тисін. Батыр болсаң, жауға найзаң тисін. «Әйтеке би»
2. Жаңбыр жаумаса жер жетім, Басшы болмаса ел жетім, Ұқпасқа айтқан сөз жетім... Көре алмаған көз жетім «Төле би»
3. Үй жанында биік төбең болса, Ол ерттеулі аттан кем емес, Отбасыңда білгір қартың болса, Ол жазылған хаттан кем емес Біз, қазақтар керіспейік Ренжісу бізге жөн емес. «Қазыбек би»

Жаңа сабақты қорытындылау:
Сергіту сәті Терме
Сабақты қорытындылау. (1мин) - Бүгінгі сабақта нені меңгердік? - Сабақтың барысында қойған мақсатымыз бен міндеттерімізді орындай алдық па? - Бүгінгі алған білімдеріңнің сендер үшін маңыздылығы бар ма? - Балалар, тәуелсіздікке жетуге қандай адамдар үлестерін қосты? (батырлар, билер, хандар ) Біздің ел дүние жүзінің көптеген елдерімен достық байланыс орнатқан, бүкіл әлем таныған елге айналды. Біздің еліміздің президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың бейбітшілікті нығайту жолында көп жұмыстар атқаруда. Қазіргі таңда Қазақстан өркениетті, дамыған елдер қатарында енген мемлекет. Осы мемлекетті одан да биіктен көрсету, елін жаудан қорғайтын, болашақ қазақ жастарының қолында деп есептеймін.
Бағалау: Ақторғын
Үйге тапсырма: Қазақ хандары, билері және батырлары тақырыбын оқу.

Ғ. Молдашев атындағы орта жалпы білім беретін мектебі
Пән мұғалімі: Ануарбекова А. А
Сыныбы: 5 «а» сынып
Кері қайту
Загрузка...
Ұқсас жаңалықтар:
Қазақ хандары мен билері

Қазақ хандары мен билері

Қазақ мемлекетінің саяси өмірінде Қазақ хандары мен билерінің орны жайында қосымша материалдар тауып, шығармашылықпен айналысады....
Қазақ хандығына саяхат

Қазақ хандығына саяхат

Жалпы мақсаты 1. Оқушылар қазақ хандығының құрылуы, оның алғашқы аумағы мен алғашқы қазақ хандары туралы мәліметтермен жан - жақты танысады;...
Қазақ хандары, билері, батырлары

Қазақ хандары, билері, батырлары

Сабақтың мақсаты: Оқушылар ханның атқаратын қызметі және билердің тарихтағы алатын орны мен қызметі, сонымен қатар жоңғарларға қарсы шыққан қазақтың...
Қазақ хандары мен билері

Қазақ хандары мен билері

Сабақтың мақсаты: Білімділік: Оқушыларға қазақтың атақты хандары мен ауызы дуалы билері туралы түсінік беру Дамытушылық: Оқушылардың ой - өрісін, тіл...
Тәуке хан тұсындағы қазақ хандығы

Тәуке хан тұсындағы қазақ хандығы

Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы, Жаңажол орта мектебінің тарих пәнінің мұғалімі Ш. А. Абдуллина...
Пікірлер: 0
Пікір білдіру
Ақпарат
Қонақтар,тобындағы қолданушылар пікірін білдіре алмайды.
загрузка...
Абайдың қара сөздері, Ашық сабақ, Бастауыш, Информатика, Күнделікті сабақ жоспары, Мұқағали Мақатаев, Мұқағали Мақатаевтың өлеңдері, Русский язык, Сабақ жоспары, Тәуелсіздік, Физика, Химия, абай құнанбаев қара сөздері, абай құнанбайұлының қара сөздері, ана тілі, ашық тәрбие сағаты, ағылшын тілі, ағылшын тілінен сабақ жоспары, бала-бақша, балабақша, бастауыш сынып, баяндама, биология, география, дүниетану, математика, математикадан сабақ жоспары, презентация, сайыс, сайыс сабақ, сауат ашу, сценарий, тарих, технология, тәрбие, тәрбие сағаты, Қазақ әдебиеті, қазақ тілі, қазақ тілінен сабақ жоспары, қысқа мерзімді жоспар

Барлық тегтерді көрсету