Сайтқа кіру Тіркелу

Қазақтың ырымдары мен тыйымдары: Адамның іс - әрекетіне қатысты

Қазақтың ырымдары мен тыйымдары
Адамның іс - әрекетіне қатысты тыйымдар мен ырымдар
Ырымдар
Ұртын не тілін тістеп алған адамның үйіне ашыққан кісі келеді.
Адамның оң көзі тартса – қуанады, сол көзі тартса – ренжиді.
Адамның алақаны қышыса – ақша ұстайды, табаны қышыса – жол жүреді.
Адам түшкірсе «жәрікімалла» дейді.
Мойын құяңның салдарынан қарысып қалғанда, кербез кісінің сыртынан сәлем жасаса, жазылады.
Қолынан іс келмейтін адам бір шаруа жасаса, жерден шөп алып сындырады.
Тамақ ішіп отырған адамның ыдысына шыбын, көбелек т. б. жәндік түсіп кетсе, оның несібесі көп болады.
Тамақ ішіп отырғанда біреудің қолындағы ыдысы түсіп кетсе, оны шайтан қағып жіберді дейді.
Жазда үйге құйын келе жатса, үлкен кісілер қолына таяқ алып, оны «иаздың үйіне бар, пәленше таздың үйіне бар!» деп қуалайды.
Үлкен кісілер қонақта болған үйден келініне дәм әкеліп береді. Өйтпесе, дәметкен балалы жас келіншектің төсі ісіп кетеді.
Жаяу, аттылы немесе көлікпен келе жатқан адам жығылатын болса, тұрғаннан кейін оны сол жерде «ұшық - ұшық» деп ұшықтайды.
Адам құлағы шуылдағанда жанындағы кісі дәл тапса, оны біреудің мақтағаны, ал таба алмаса, жамандағаны болып шығады.
Мақтап жүретін адам тамақ үстіне келеді, ал жамандап жүретін адам дастарқан жиналғанда келеді деп санайды.
Дастарқан үстіне келген адамға дәм ауыз тигізеді, әйтпесе күйеуің немесе келіншегің тастап кетеді дейді.
Үйге кешке немесе түнде «кеш жарық» деп келу керек.
Үйге келген қонақ үйде адам болсын - болмасын «ассалаумағалейкүм» деп сәлем беруі керек.
Біреу әңгіме айтып отырғанда сәби түшкірсе, оның айтқаны шын деп сенеді.
Көзге теріскен шықса, саусақ арасынан қол шығарады.
Мысыққа тамақты «ертең ұмытып кетесің» деп, маңдайынан шертіп береді.
Мұрны, иегі қышыған адам бір жерден дәм татады.
Өздері әкелген сыбаға немесе тамақтан жеген үйдің әйелі қыз табады.
Ойынға ашуланған адамның басы таз болады.
Көп жасаған немесе жақсы адам қайтыс болса, оның киімдері мен тұтынған заттарын ырымдап бөліп алады.
Адамға немесе малға біреу сұқтанып қараса, көз тиеді деп түкіртеді.
Езуге ауыздық шықса, жүгеннің ауыздығымен емдейді.
Жиенін ұрған адамның қолы қалтырайды деп саналады.
Қазақ басымыз көбеймей қалады деп адам санамайды.
Қазақ жек көрген немесе енді көрмесем деген адамның артынан бір уыс топырақ шашады.
Жас адамдар «басым ауырды» десе, «басыңа бас қосылады екен» дейді.
Біреуді қайтыс боды деп естіп, кейін бұл хабар жалған боп шықса, ол адам «көп жасайды екен» деп ырымдайды.

әзірлеген
Бегімхан КЕРІМХАНҰЛЫ
М. Әуезов атындағы ЖОББ мектептің қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімі
Павлодар қаласы
Қазақстан Журналистер Одағының мүшесі
Кері қайту
Ұқсас жаңалықтар:
Адамның іс - әрекетіне қатысты тыйымдар мен ырымдар

Адамның іс - әрекетіне қатысты тыйымдар мен ырымдар

Белді таянбайды. Себебі жақын адамы қайтыс болғанда жоқтау айтып жылаған әйел ғана белін таянады. Жақты таянбайды. Қайғы - қасіреттен әбден қажыған...
Адамның іс-әрекетіне қатысты тыйымдар мен ырымдар

Адамның іс-әрекетіне қатысты тыйымдар мен ырымдар

Тыйымдар Ер адам төрге қарап жүрелеп отырмайды, өйткені ол қырық адамның жолын бөгейді. Егер әйел жүрелеп отырса, онда қырық адамның жолын оңғарады....
Қазақтың ырымдары мен тыйымдары

Қазақтың ырымдары мен тыйымдары

Тыйымдар Нәрестенің бетіне ай сәулесін түсірмейді. Ай сәулесі бетіне түссе, ол ауруға шалдығады. Жаңа туған баланың кіндігі қатқанша, күн батқаннан...
Бет айғақ

Бет айғақ

Халықтың құқықтық салтында малды, затты тапқан, көрген адамдарға сүйіншісін береді немесе «қалағаныңды ал» дейді....
Адам туралы мақал-мәтелдер

Адам туралы мақал-мәтелдер

Ағаш көркі — жапырақ, Адам көркі — шүберек. Кісі аты тершіл, Кісі киімі кіршіл....
Пікірлер: 0
Пікір білдіру
Ақпарат
Қонақтар,тобындағы қолданушылар пікірін білдіре алмайды.
Абайдың қара сөздері, Ашық сабақ, Бастауыш, Информатика, Мұқағали Мақатаев, Мұқағали Мақатаевтың өлеңдері, Русский язык, Сабақ жоспары, Тәуелсіздік, Физика, Химия, абай құнанбаев қара сөздері, абай құнанбайұлының қара сөздері, ана тілі, ағылшын тілі, ағылшын тілінен сабақ жоспары, бала-бақша, балабақша, бастауыш сынып, баяндама, биология, география, дүниетану, математика, математикадан сабақ жоспары, нақыл сөздер, презентация, сайыс, сайыс сабақ, сауат ашу, сценарий, тарих, тақпақ, технология, тәрбие сағаты, Қазақ әдебиеті, қазақ тілі, қазақ тілінен сабақ жоспары, қысқа мерзімді жоспар, өлең

Барлық тегтерді көрсету