Сайтқа кіру Тіркелу
загрузка...

Бейімделушілік-эволюция факторларының өзара әрекетінің нәтижесі.

Сабақтың мақсаты: Бейімделушілік және оның түрлері мен пайда болуын түсіндіру.
Сабақ міндеттері:
Білімділік: Эволюция, оның бағыттары, ерекшеліктері, бейімделушілік және оның нәтижелері туралы түсінік қалыптастыруды қамтамасыз ету.
Дамытушылық: Негізгілерін бөліп көрсетіп, оқулық мәтінімен жұмыс істеу іскерлігін дамытуға ықпал ету.
Тәрбиелілік: Бейімделушілік туралы түсіндіре отырып, тірі ағзаларға тән ерекшеліктерді сипаттай білуге үйрету.
Құрал - жабдықтар: тақта(маркерлік, интерактивті), үлестірмелер, кестелер - сызбалар, презентация, видео.
Сабақ түрі: аралас сабақ
Сабақ барысы:
Мұғалімнің іс - әрекеті Оқушылардың іс - әрекеті
І. Ұйымдастыру кезеңі:
Сәлемдесу.
Оқушыларды түгендеу.
Сабаққа назарын аудару.
Сабақтың тақырыбын айту
Сабақтың мақсаты мен міндеттерімен таныстыру.
ІІ. Өтілген тақырыпқа шолу: тапсырманың орындалуын түсіндіру және дұрыс орындалуын қадағалау.
ІІІ. Жаңа тақырыпты түсіндіру кезеңі.
Бейімделушілік дегеніміз не?
Бейімделушіліктің түрлерін айтып шығу.
Бүркеніш реңнің түрлер сипатын оқушыларды топтарға бөлу және тапсырмаларды тарату. Тапсырмаларда бүркеніш реңнің түрін бейнелеп беру керек.
Тақырыптың қорытындысын шығару

ІҮ. Бекіту кезеңі.
Тапсырмалардың орындалуын және олардың дұрыстығын қадағалау. Сабаққа дайындалу
Сәлемдесу
Сабақтың тақырыбын жазып алу
Тақтаның алдыңда тапсырманы орындап шығу.
Бүркеніш реңнің түрлерін бейнелеп беру.
Тақырыптың қорытындысын шығару
Тақырып барысында кездескен терминдерді және олардың анықтамасын жазу.

Тапсырмаларды орындау.
ІІ. Өтілген тақырыпқа шолу:
Берілген сұрақтарды түсініп оқып, сұрыптаудың қай түріне жататынын әрқайсысының тұсындағы төркөздің ішіне бас әрпін қою арқылы жауап қайырыңдар. «Т»- табиғи сұрыпталу, «Қ»- қолдан сұрыптау.
1. Сұрыптау кезінде организмдегі белгілердің төзімділігі арттырады.
2. Жаңадан пайда болған белгілер организм үшін пайдалы.
3. Адам егіншілікпен және мал шаруашылығымен айналыса бастаған соң қолға алынды.
4. Нәтижесінде жаңа түр түзіледі.
5. Нәтижесінде қолтұқымдар мен іріктемелер алынады.
6. Жүруі білінбейді, көзге көрінбейді.
7. Қажетті деп тапқан белгіні өзгерту үшін жоспар құрады.
8. Тіршілік пайда болғаннан бері үздіксіз, үзіліссіз жүріп отырады.
9. Пайда болған белгілер организмге пайдалы.
ІІІ. Жаңа тақырыпты түсіндіру кезеңі.
Бейімделушілік - адаптация - тірі организмдердің тіршілік ету ортасына түрліше бейімделуінің пайда болуына негізгі себебі - табиғи сұрыпталу. Бейімделушілік дайын күйінде бірден пайда болмайды, ұзақ жылдар бойы қалыптасады.
Бүркеніш рең - жауы тез байқайтын ашық жерде тіршілік ететін ағзалардың жауынан қорғануы үшін қажет болып табылатын бейімделушілік.
Сақтандырушы рең - әсіресе улы, шағатын, күйдіретін жәндіктерге тән. Реңдері бірден көзге түсетін, есте сақталып қалатындай өте ашық, түрлі түсті айқын бояулы. Сақтандырушы рең жыртқыштардың қорқыту үшін жасалған мінез - қылығымен үйлесімді әрекет жасайды.
Қызықтырушы рең - бұл рең әсіресе көбейер кезде пайдалы. Жайшылықта реңдері тіршілік еткен орта жағдайына ұқсас болып, жауына байқалмайды.
Қауіп төндіруші рең - кейбір жануарлар қауіп төнген кезде айбар шегіп, денесін әр түрлі пішінге келтіре алады.
Еліктеуші рең -(мимикрия; грекше «mimikos» - еліктегіш) – өсімдіктер мен жануарлардың табиғаттың белгілі бір өлі затына және тірі организмдерге еліктеуі.
Қорытынды:
1. Организмдердің тіршілік ортасына түрліше бейімделуіне негізгі себепші – сұрыпталу.
2. Бүркеніш рең – ашық жерде тіршілік ететін организмдердің жауынан қорғануы үшін қажетті бейімделушілік.
3. Сақтандырғыш рең – улы, шағатын, күйдіретін жәндіктерге тән бүркеніш реңнің түрі.
4. Қызықтырушы рең – организмдердің көбею кезіндегі бүркеніш реңнің түрі.
5. Қауіп төндіруші рең – жауынан қорғану үшін айбар шегіп құтылу тәсілі.
6. Табиғаттың өлі заттарына және тірі организмдеріне еліктеу – өздігінен қорғана алмайтын, баяу қозғалатын дәрменсіз организмдердің бейімделушілігі.
ІҮ. Бекіту кезеңі
. А) Әңгімелеу
В) Негізгі мағлұматтарды талдау, анализдеу, анықтаманы жазу
С) Тақырып соңындағы сұрақ пен тапсырмаларды орындау
Келтірілген мысалдар бүркеніш реңнің қай түріне жататынын әрқайсысының тұсындағы торкөзге бас әріппен белгілеңдер.
«СҚ» - сақтандырғыш; «ҚЗ» - қызықтырғыш; «ҚТ» - қауіп төндіруші; «ЕК» - еліктеуші.
1. Ханқыз қоңызы
2. Орденді көбелек
3. Қарақоңыз (жағымсыз иісті)
4. Атбас балық
5. Непентес (жәндікқоректі өсімдік)
6. Оқпан
7. Қырғауылдың қоразы
8. Дәуіт
Ү. Үйге тапсырма беру.
Кері қайту
Ұқсас жаңалықтар:
Биологиялық эволюцияның бастапқы кезеңдері

Биологиялық эволюцияның бастапқы кезеңдері

Сабақтың мақсаттары: 1. Білімділік: Оқушыларға биологиялық эволюцияның бастапқы кезеңдері: фотосинтездің жүруі, эукариоттардың, жынысты көбеюдің және...

"Тіршіліктің даму тарихы туралы ілім» тарауы бойынша қорытынды сабақ

Атырау облысы, Құрманғазы ауданы, Ганюшкин селосы, Абай атындағы орта мектебінің химия және биология пәндерінің мұғалімі Жанханова Тілекші Саясатқызы...
Мутация және мутагенез оның селекция тәжірибесіндегі маңызы

Мутация және мутагенез оның селекция тәжірибесіндегі маңызы

Оңтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің білім басқармасының «Қапланбек гуманитарлық агроэкономикалық колледжі» Мемлекеттік коммуналдық қазыналық...
Табиғи сұрыптау – эволюцияның қозғаушы және бағыттаушы күші

Табиғи сұрыптау – эволюцияның қозғаушы және бағыттаушы күші

Қызылорда қаласы, Тасбөгет кенті №176 орта мектеп Игембаева Гүлнар Ыдырысқызы...
Организмдердің әртүрлілігі және тіршілік орталары

Организмдердің әртүрлілігі және тіршілік орталары

Қызылорда қаласы, Тасбөгет кенті №176 орта мектеп Игембаева Гүлнар Ыдырысқызы...
Пікірлер: 0
Пікір білдіру
Ақпарат
Қонақтар,тобындағы қолданушылар пікірін білдіре алмайды.
загрузка...
Абайдың қара сөздері, Ашық сабақ, Бастауыш, Информатика, Мұқағали Мақатаев, Мұқағали Мақатаевтың өлеңдері, Русский язык, Сабақ жоспары, Тәуелсіздік, Физика, Химия, абай құнанбаев қара сөздері, абай құнанбайұлының қара сөздері, ана тілі, ашық тәрбие сағаты, ағылшын тілі, ағылшын тілінен сабақ жоспары, бала-бақша, балабақша, бастауыш сынып, баяндама, биология, география, дүниетану, математика, математикадан сабақ жоспары, презентация, сайыс, сайыс сабақ, сауат ашу, сценарий, тарих, тақпақ, технология, тәрбие сағаты, Қазақ әдебиеті, қазақ тілі, қазақ тілінен сабақ жоспары, қысқа мерзімді жоспар, өлең

Барлық тегтерді көрсету